Za Wolność 1863

Wiadomo nie od dziś, że pewne formy edukacji przemawiają do młodzieży bardziej, a inne mniej. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że do nauki należy zachęcać, a nie zniechęcać, toteż stosuje się różne próby, mające na celu ułatwić kształcenie młodych ludzi (do których pokolenia sama należę). Nie wszystkie z nich są trafne, śmiem nawet twierdzić, że większość nie osiąga oczekiwanych rezultatów. Do każdej takiej próby podchodzę jednak z otwartym umysłem, starając się jak najlepiej wykorzystać oferowane mi możliwości. Nie mogłam więc obojętnie przejść obok publikacji „Za wolność 1863”. Celowo używam tu słowa innego niż wyraz „książka”. Wydanie to zawiera jedynie teksty piosenek, znajdujących się na dołączonej płycie CD. Jest to opracowanie zbiorowe, zapis koncertu z okazji 150. rocznicy powstania styczniowego, który odbył się w 2013 roku w Sosnowcu. Wydarzenie to zostało również wyemitowane w telewizji kilkanaście dni później. Na scenie wystąpili wtedy m.in.: Paweł Kukiz, Luxtorpeda, Bas Taipan, Zuzanna Iwańska i zespół Pięć Dwa. Jak o projekcie mówią jego pomysłodawcy: „podstawowym założeniem scenariusza koncertu było zaprezentowanie młodej publiczności utworów pochodzących z okresu powstania styczniowego w nowoczesnych aranżacjach łączących rock z hip-hopem”. Właśnie to pobudziło moją ciekawość. Chciałam przekonać się, czy „Za wolność 1863” to udana próba, z której miałoby wyniknąć zainteresowanie młodzieży historią naszego kraju. Dość szybko przekonałam się, że organizatorzy starali się dotrzeć do młodych ludzi na różne sposoby, a przedsięwzięcie ze zwykłego koncertu zmieniło się w pewnego rodzaju spektakl czy pokaz. Nikt nie powinien się więc zdziwić, kiedy odkryje, że zadbano również o zmysł wzroku widza, robiąc użytek z możliwości oferowanych przez nowoczesne technologie. Występującym na scenie artystom towarzyszyły wizualizacje, mające na celu urozmaicenie produkcji i przybliżenie młodzieży wydarzeń, o których opowiadano w piosenkach. Były to, przykładowo, rekonstrukcje zdarzeń z czasów powstania i materiały archiwalne. Projekt ten ma zarówno wady, jak i zalety. Będąc szczerą, muszę przyznać, że aranżacje utworów nie przypadną do gustu każdemu. Z drugiej strony nie wyobrażam sobie, aby o historii powstania styczniowego mówiono w piosenkach takich nurtów muzycznych jak pop, country czy jazz. „Za wolność 1863” może przysłużyć się nie tylko uczniom, chcącym rozwijać swoje zainteresowania w dziedzinie historii, ale również nauczycielom tego przedmiotu na różnych szczeblach edukacji. Choć w kwestii muzyki opowiadającej o dziejach naszego kraju niedościgniony wzór stanowią dla mnie utwory Jacka Kaczmarskiego, to muszę przyznać, że produkcja Stowarzyszenia Pokolenie mnie nie zawiodła. Artyści przekazują wiedzę w sposób znany im najlepiej – przez sztukę, co już samo w sobie zasługuje na podziw. Zapoznanie się z zapisem koncertu, polecam więc uczniom i nauczycielom, ale również wszystkim, którzy interesują się historią Polski.

„Za wolność – 1863” to widowisko multimedialne przygotowane specjalnie dla uczenia 150 rocznicy Powstania Styczniowego. Naszym zamysłem było, aby spektakl stal się dla młodego widza nowatorską i atrakcyjną w swym przekazie lekcją historii. Z tego powodu do uczestnictwa w koncercie zaprosiliśmy czołowych przedstawicieli krajowej sceny hip hopowej których wsparli artyści z drugiego bieguna polskiej sceny muzycznej – wykonawcy rockowi. Ten swoisty muzyczny sojusz zaowocował niepowtarzalnym widowiskiem, który obejrzało ponad 3 000 widzów. Koncert został podzielony na części, które w swym przekazie odwoływały się do najistotniejszych wydarzeń z okresu powstania: demonstracji patriotycznych i następujących po nich represji, następnie branki, ogłoszenia manifestu, walk – pierwszych sukcesów m.in. opanowania Sosnowca, a następnie porażek i represji. Ostatnia część widowiska odwoływała się do wkładu powstańców w odzyskanie niepodległości w roku 1918. Koncertowi towarzyszyły wizualizacje wykorzystujące oryginalne materiały dokumentujące zdarzenia i uczestniczące w nich osoby. Składały się na nie archiwalia w postaci rycin, fotografii i dokumentów, a także specjalnie wyprodukowane sekwencje filmowe i animowane. Na scenie wykonane zostały utwory muzyczne pochodzące z okresu powstania oraz te, które stworzyliśmy specjalnie na potrzeby widowiska. Koncert zostały wyemitowany na antenie TVP1.

Utwory:

W Warszawie, muz.: Janusz Yanina Iwański, słowa: Maria Konopnicka, Tadeusz Polkowski,

Dziaduś, muz.: Tadeusz Polkowski, słowa: Mieczysław Romanowski,

Tadek 1863, muz. i słowa Tadeusz Polkowski,

Marsz Strzelców, muz. i słowa: Władysław Anczyc, opr.: Janusz Yanina Iwański,

Sygnał, muz. Alfred Bojarski, słowa: Wincenty Pol, opr.: Janusz Yanina Iwański,

Zapomniani bohaterowie, muz. i słowa Hemp Gru,

Droga, muz. i słowa Hemp Gru,

Kibitka, słowa: Teofil Lenartowicz, opr.: Janusz Yanina Iwański,

Za wolność, muz. i słowa Luxtorpeda,

Hymn, muz. i słowa Luxtorpeda