W dobie narastającego kryzysu zdrowia psychicznego oraz powszechności schorzeń psychosomatycznych, będących w znacznej mierze pokłosiem nieustannej ekspozycji na stresory, literatura poświęcona odporności psychicznej staje się pilną potrzebą poznawczą i pragmatycznym kompasem we współczesnej egzystencji.

Książka pod tytułem: “Jak wzmocnić odporność psychiczną i obniżyć poziom stresu”, której autorami są Sandra Mastropietro oraz Sebastian Hallmann, stanowi propozycję tworzącą pomost między teorią a użytkowym pragmatyzmem, wspierając odbiorcę w radzeniu sobie z permanentnym przebodźcowaniem, rozminięciem rzeczywistości z oczekiwaniami i obciążeniem psychicznym.

Nadrzędną tematyką, jakiej niniejsza publikacja jest poświęcona, jest rezyliencja. Dla wielu z nas termin może nie być znajomy, dlatego warto w tym miejscu przystanąć i rozwinąć definicję. Rezyliencja (z ang. resilience) to psychiczna zdolność do elastycznego adaptowania się do trudnych wyzwań, sprawnej regeneracji po przeżyciu jakiegoś kryzysu lub traumy oraz szybkiego powrotu do wewnętrznej harmonii. Jest to dynamiczna zdolność układu nerwowego do przeciwdziałania stanom lękowym czy też depresyjnym, bezradności, stagnacji, frustracji.

Analizowana książka konsekwentnie rozkłada rezyliencję na filary, czyli jej kluczowe składowe. Autorzy treściwie wyjaśniają rolę poszczególnych komponentów odporności psychicznej, ukazując ich bezpośredni wpływ na codzienne funkcjonowanie. Zwieńczeniem każdego podrozdziału dotyczącego poczucia własnej skuteczności, pozytywnego myślenia, zdolności adaptacji, sieci wsparcia albo uważności są krótkie ćwiczenia wzmagające autorefleksję, a całość przeplatają dotykające samego sedna ankiety i kwestionariusze. Zawarte w nich pytania działają trochę jak poznawcze filtry polaryzacyjne, tzn. pomagają uporządkować chaotyczne fale emocji, myśli, a także nadać bolesnym doświadczeniom nowe, konstruktywne znaczenie.

Wartościowym elementem książki jest osobny rozdział zawierający zestaw ćwiczeń praktycznych na wzmocnienie odporności psychicznej. Myślę, że warto przejść przez wszystkie, gdyż uzmysławiają one, jak mocny jest nasz osobisty pancerz zwany rezyliencją.

Sandra i Sebastian w swej książce odczarowują również mit, że każdy stres jest szkodliwy, przytaczając pojęcia dystresu i eustresu. Przynoszą urozmaicone metody walki z chronicznym, niszczącym zakłóceniem między wymogami a zasobami, czyli destrukcyjnym dystresem. Akcentują również jasną stronę stresu pozytywnego- eustresu, który stanowi nieoceniony impuls mobilizacyjny, stymulujący procesy poznawcze, nastawiający na sprostanie różnym wyzwaniom i przedsięwzięciom.

Zaletą publikacji jest zwięzła forma, czyli wysoki stopień kondensacji treści. Nie przytłacza czytelnika objętością, akademickim żargonem ani nadmierną ilością dygresji. Przypisać jej można rolę przewodnika, po który chce się sięgać w poszukiwaniu konkretnych informacji. Językowo jest jak najbardziej przystępna, łatwa w zrozumieniu, ale nie traci przy tym merytorycznej dokładności.

“Jak wzmocnić odporność psychiczną i obniżyć poziom stresu” to przykład książki służącej do świadomego samorozwoju, szanującej czas czytelnika. Oferuje ona celne sposoby na budowanie tytanowej psychiki i wiary w siebie. Dzięki niej zasadność zyskuje przytoczony na stronie 40 cytat Mayi Angelou: “Jesteś architektem własnego losu. Masz w rękach moc kształtowania swojego życia”.

Prywatne wstawki, relacje i przemyślenia samych autorów to nie są tylko ozdobniki i wypełniacze stron. Sandra Mastropietro i Sebastian Hallmann to postaci niezwykle inspirujące. Ich zdumiewający bagaż sukcesów i doświadczeń budzi nie lada podziw i dowodzi, iż siła napędzająca do realizacji wielkich celów ma swoje źródło właśnie w rezyliencji- odporności psychicznej, która skutecznie blokuje podcinanie sobie skrzydeł.

Drobnym niedosytem po tej, rzec trzeba, satysfakcjonującej lekturze pozostaje sposób przedstawienia biologii psychologicznych zjawisk, np. Stresu. Mimo deklarowanej w nagłówku obietnicy „kompleksowej analizy”, twórcy skłonili się ku ujęciu bardziej metaforycznemu niż szczegółowym, naukowym wyjaśnieniom (schemat ujemnego sprzężenia zwrotnego mógłby być pomocny).