Łesia Ukrainka. Księga Sybilli

  „Łesia Ukrainka. Księgi Sybilii” autorstwa Tamary Hundorowej to książka poświęcona ukraińskiej pisarce i poetce, nazywającej się Łarysa Petriwna Kosacz-Kwitka. Warto wspomnieć, że jest jedyną kobietą, której wizerunek pojawił się na banknotach ukraińskich, a ona sama uznawana jest za jedną z najwybitniejszych twórców i twórczyń pochodzenia ukraińskiego. Choć nie ma polskich korzeni, to jej twórczość również związana jest z polską kulturą i sztuką. Już w nastoletnim wieku przetłumaczyła dzieła Mickiewicza, zaś w późniejszych latach była autorką artykułu pt.: „Uwagi o najnowszej literaturze polskiej”, w którym to zaprezentowała wnikliwą analizę i krytykę polskiej twórczości literackiej. Bez wątpienia Łesia była kobietą niezwykle inteligentną, utalentowaną oraz ambitną. Jednakże za tą twórczością kryje się historia jej życia, którą warto poznać. Dzięki temu można spojrzeć na jej dzieła z innej perspektywy. I tak jak sama Łesia zauważyła w odniesieniu do swojego talentu: „Gdzie leży granica, która oddziela normalne od nie normalnego?”

Autorka książki, Tamara Hundorowaw interesujący i wnikliwy sposób przybliża historię życia ukraińskiej poetki, ukazując te kwestie, które miały wpływ na rozwój jej talentu i osobowości. Życie Łesi było naznaczone troską, bólem i cierpieniem – chorująca od wczesnych lat dzieciństwa, nieraz przykuta na długi czas do łóżka, lub spędzająca miesiące w szpitalach i w sanatoriach. I to doświadczenie jest szczególnie widoczne w twórczości Łesi, co również zostało zaakcentowane przez pisarkę. Często ciężka przewlekła choroba i związane z nią cierpienie, kształtuje sposób postrzegania życia i śmierci, będącą bliską towarzyszką codzienności. Jednakże tak jak zauważyła autorka i to nieraz podkreślała w książce, Łesia nie należała do osób, które poddają się w tej nierównej walce, ale korzystają z każdej chwili swojego życia. Podczas długich rekonwalescencji Łesia wzbogacała wiedzę i rozwijała swoją twórczość, jednocześnie utrzymując kontakty z osobami, które ją inspirowały i motywowały. Jedną z nich Olha Kobylańska, z którą łączyła ją wielka przyjaźń. Olha Kobylańska również była ukraińską pisarką, publicystką oraz tłumaczką, szczerze i oddanie wspierającą Łesię w jej twórczości. Tamara Hundorowa nie tabuizuje tej przyjaźni, ale również podkreśla w swojej książce jej miłosny wymiar, mający wpływ na twórczość obu pisarek. Ujęcie i przedstawienie tego typu etapów w życiu Łesi sprawia, że czytelnik postrzega artystkę nie tylko jako wyidealizowaną postać, ale jakczłowieka z krwi i kości, z zaletami i wadami, który kochał i cierpiał.

I warto również podkreślić język książki w tłumaczeniu Hanny Szachowskiej, który sprawia, że choć czyta się ją przyjemnie i szybko, to jednak zachęca także do wnikliwszej refleksji i sięgnięcie po dzieła Łesi Ukrainki, wielkiej poetki za wschodniej granicy. Czasami tak bywa, że częściej zna się i podziwia twórczość artystów z dalekich części świata, a tuż obok są prawdziwe skarby, czekające na odkrycie ich piękna. I po ich odkryciu okazuje się, że one są tak dziwnie nam bliskie…

I czyż nie wzbudza zachwyt fragment przykładowego jej wiersza?: „Chciałabym się pieśnią stać / W owej chwili jasnej, /Wolną być, przemierzać świat,/ Echem płynąć z wiatrem” (tłum. Marcin Roszkowski). Zatem warto poznać życie i twórczość Łesi Ukrainki, która to może stać się inspiracją i zachętą do poznawania i zgłębiania bogactwa kulturowego naszych wschodnich sąsiadów.