Wersja dla osób niedowidzącychWersja dla osób niedowidzących

Okładka wydania

Stąd

Kup Taniej - Promocja

Dodatkowe informacje


Oceń Publikację:

Książki

Fabuła: 100% - 2 votes
Akcja: 100% - 2 votes
Wątki: 100% - 2 votes
Postacie: 100% - 2 votes
Styl: 100% - 2 votes
Klimat: 100% - 2 votes
Okładka: 100% - 2 votes
Polecam: 100% - 2 votes

Polecam:


Podziel się!

Stąd | Autor: Grzegorz Podsiadło

Wybierz opinię:

Jakub Maciejewski

nie obchodzi mnie doskonałość

wolę się tarzać

w bałaganie życia[1].

 

           Na omawianą książkę składa się tom poezji Grzegorza Podsiadło pt „Stąd”. Dla piszącego niniejszy tekst ów fakt stanowi nie lada wyzwanie. Wszak, w pierwszej kolejności należałoby się zastanowić czym dla mnie, recenzenta jest na przykład język metafor, rytm utworu poetyckiego, a przede wszystkim poezja w ogóle. Odnalezienie odpowiedzi na te i inne pytania umożliwia pogodzenie ze sobą wszystkiego tego, co wywiedzione z rozumu, a więc tego, co posiada charakter formalny, pojęciowy, a tym, co bezpośrednio dane w doświadczeniu estetycznym dzieła literackiego. Książka Podsiadły stwarza ku temu odpowiednie warunki, ponieważ mamy do czynienia, z jednej strony z krytyką współczesności, także sztuki ponowoczesnej, z drugiej z wirtuozerią formy, słów i ich znaczeń oraz z zróżnicowaną dynamiką poszczególnych utworów jak i całego tomu, obmyślonego jako spójna, dająca się uchwycić w ramy całość. Innymi słowy, do rąk czytelnika może trafić dzieło ze wszech miar kompletne, intrygujące, ciekawe, skłaniające do refleksji, pobudzające wyobraźnie i rozum.

 

Grzegorz Podsiadło jest podróżnikiem z krwi i kości, który nie boi się wędrówek ku temu, co zewnętrzne, ale także ku temu, co w nim samym, a przez to – w jakimś sensie – w każdym z nas. Dlatego Poezja, a szerzej Sztuka posiada charakter uniwersalny. Tym, co charakteryzuje moim zdaniem nomadów takich jak Podsiadło jest dążność do przekraczania samego siebie, własnych ograniczeń i słabości. jak też rozmaitych horyzontów majaczących raz zarazem na styku widnokręgu codziennych doświadczeń. W ciekawy sposób pisze o tym filozof i esteta Mirosław Żelazny w rozprawie, pt. „Filozofia i psychologia egzystencjalna”, a mianowicie: „Bycie tu o to (Dasein) charakteryzuje wówczas pociąg ku dali, a więc marzenie o poznaniu świata, aż po najdalsze możliwe horyzonty, czy to w bezpośrednim doświadczeniu, czy poprzez przyswojenie sobie doświadczeń innych osób. Celem pociąganego ku dali bycia tu o to (Dasein) staje się wówczas doświadczenie, widzenie, przemierzanie świata i wzięcie go w posiadanie, rozszerzenie horyzontu, rozszerzenie rozumienia, orientacja, szeroki ogląd odnoszący się do zewnętrznego i wewnętrznego ruchu świata”[2].

 

Nie wchodząc w szczegóły i zawiłości filozofii egzystencji Martina Heideggera, do rozważań którego odnosi się w wskazanym wyżej fragmencie Żelazny, oddajmy podróżnikom takim jak Podsiadło, że ich marzenie o „poznaniu świata, aż po najdalsze horyzonty”, a „przyswojenie sobie doświadczeń innych osób”, jest niemal zawsze dla podróżnika i jego przyjaciół – w tym wypadku także czytelników – doświadczeniem wzbogacającym, wartościowym i nierzadko intrygującym. Głowa mała, gdy wchodzimy w ów dialog z poetą i podróżnikiem: poetą wrażliwym i równie często spoglądającym do wewnątrz, co na zewnątrz, podróżnikiem, który w zmianie otoczenia wokół siebie (a są to także górskie szczyty) spostrzega dynamikę zmian własnego ducha, jego kruchość, wady i rozliczne przymioty. Zatem należy powiedzieć, że praca Podsiadło ma charakter intymny, krytyczny, a świadomość, że autor jest podróżnikiem, wzbogaca kontekst, pobudza moją wyobraźnie, poszerza spektrum odniesień. Co więcej, liczne odwołania do mitycznych i powszechnie znanych autorów „z pod pióra” ułatwia rozpoczęcie osobistej podróż ku wnętrzu.

 

Z punktu widzenia tego, co formalne utwory pisane ręką Podsiadło posiadają w swej budowie raczej charakter nieregularny. Dotyczy to: np. – podziału na strofy,– ilości głosek w poszczególnym wersie, – czy rymów, bo te nie zawsze są parzyste czy krzyżowe.
W konsekwencji utwory autora „Stąd” charakteryzują się różnorodną dynamiką i rytmem. Brak interpunkcji otwiera wiersze na rozmaite ich odczytanie, subiektywne i jednostkowe stawianie akcentów. Jasnym jest więc, że do czynienia z poezja stylistycznie najzupełniej współczesną, nie silącą się na naśladownictwo czy zerojedynkowe podobieństwo z akademickim kanonem. Oto przykład, a także nielicha ciekawostka dla czytelników:

***

bo wiersze pisane z rana

nie mają w sobie uroku

pospolite ulice kartek

powoli się zapełniają

a umysł wypoczęty po nocnym kuleniu

przewierca promienie

przez zasłony tuszu

tu szukam budulca

kreuję wystarczalność

odmierzam odległość od wersu do wersu[3].

 

           Do istoty doświadczenia estetycznego przynależy odwieczna gra rozmaitych władz umysłu odbiorcy (podmiotu). W podmiocie, który „zderza się” z dziełem sztuki, który podejmuje zadanie, jakie ten przed nim stawia, dochodzi między innymi a równolegle do współpracy i konfliktu intelektu z wyobraźnią. Gra rozmaitych władz poznawczych zdaniem choćby Immanuela Kanta[4] prowadzić ma do uczucia przyjemności lub wzniosłości. Poeci, jak mi się zdaje, rozumiejąc lub choćby przeczuwając zasady gry, jakie obowiązują w obrębie dzieła literackiego, skłaniają nas do podjęcia próby pojęcia danego dzieła w ogólne ramy, sens i znaczenie w obrębie naszych możliwości poznawczych, naszych doświadczeń, wiedzy, uczuć i emocji – tych już przeżytych oraz tych towarzyszących lekturze. To otwarcie się odbiorcy na dzieło sztuki, podjęcie z nim dialogu owocuje pogłębieniem perspektywy własnej, tej wewnętrznej, ale także składa się ono na doświadczenie świata przedstawionego w dziele literackim. Dlatego drogi czytelniku, tak bardzo cieszy mnie fakt, że Grzegorz Podsiadło jest podróżnikiem, osobą otwartą na innego, na to co dalekie, pociągające i fascynujące. Cieszy mnie także, że autor omawianej książki szeroko dzieli się własnymi doświadczeniami jako nauczyciel, autor tekstów, poeta, podróżnik oraz krytyk:

***

zbyt sztuczna sztuka zaszczuła

artystów współczesnych

wspierających wspaniałe wspinaczki

po ścianie kiczu

 

tędy nie dojdą do kultury wysokiej

kicz to lincz dla sztuki”.

O ile nie do końca zgadzam się z tezą, że kicz to lincz dla sztuki, o tyle sam utwór jest udatny i celny w swej krytyce dotyczącej współczesnych nam realiów sztuki nowoczesnej, tak przecież trudnej do uchwycenia w swej grze z odbiorcami oraz innymi artystami. Kicz może być dobry, wartościowy artystycznie i estetycznie, o czym pisał choćby Paweł Baylin w: ”Kicze jako zjawisko estetyczne, [w;] Autentyczność i kicze”[5]. I co?! Otworzyła się właśnie przestrzeń do dyskusji, do refleksji – taka jest ta książka, a nawet ten jej ledwie mały wyimek.

 

Jednak przyznać muszę czytelniku, że celowo pomijam wiersze intymne i osobiste. Niech te będą tajemnicą i zachętą, bo warto czytelniku byś zapoznał się z niniejszym tomikiem. Ja zaś zachęcam wszystkich do podejmowaniu dialogu ze sztuką, gdyż dialog ten wzbogaca, czasem drażni, czasem mierzi, ale zawsze wzbogaca!

 

 

[1] Kaur Rupi, „dom ciało (j. ang. red. J.M. home body), przeł. Gralak Anna, Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2020 r., s. 213.

[2] Żelazny Mirosław, „Filozofia i psychologia egzystencjalna”., Wydawnictwo UMK w Toruniu, Toruń 2011 r.

[3] Podsiadło Grzegorz, „Stąd”, Wydawnictwo: Warszawska Firma Wydawnicza, Warszawa 2021 r., s. 41.

[4] Zobacz. Kant Immanuel, „Dzieła zebrane t. IV: Krytyka władzy sądzenia”., Reed. M. Żelazny, Wydawnictwo UMK w Toruniu, Toruń 2014 r.

Beylin Paweł, „Kicz jako zjawisko estetyczne i pozaestetyczne”, [w:] „Autentyczność i kicze”: artykuły i felietony, PIW, Warszawa 1975 r.

 
 

Komentarze

Kod antyspamowy
Odśwież

Aby Skomentować Kliknij Tutaj

Współpracujemy z:

BIBLIOTECZKA

Karta Do Kultury

? Jeżeli zalogujesz się na swoje konto, będziesz mógł bezpłatnie:
*obserwować pozycje wydawnicze, promocje oraz oferty specjalne
*dodawać je do ulubionych
*polecać innym czytelnikom
*odradzać produkty, po które więcej nie sięgniesz
*listować pozycje, które posiadasz
*oznaczać pozycje przeczytane/obejrzane
Jeżeli nie masz konta, zarejestruj się, zapraszamy do rejestracji!
  • Zobacz Mini Tutorial