Psychoza

Autor: Robert Bloch

Okładka wydania

Psychoza


Dodatkowe informacje


Oceń Publikację:

Książki

Fabuła: 100% - 1 votes
Akcja: 100% - 1 votes
Wątki: 100% - 1 votes
Postacie: 100% - 1 votes
Styl: 100% - 1 votes
Klimat: 100% - 1 votes
Okładka: 100% - 1 votes
Polecam: 100% - 1 votes

Polecam:


Podziel się!

Wybierz opinię:

Michał Lipka

GDY ŻYCIE NAŚLADUJE SZTUKĘ

 

YouthinkI'mpsychodon'tyou mama
Mama pour me a cup
YouthinkI'mpsychodon'tyou mama
You'dbetterlet 'em lock me up
- Teddy Thompson

 

„Psychoza” to kolejna opowieść, której nikomu nie trzeba przedstawiać i zarazem kolejna książka, która bardziej kojarzona jest z jej filmowej adaptacji, niż pierwowzoru. I to adaptacji tak sławnej, że chyba nie znajdzie się osoba – przynajmniej z cywilizowanego świata – która nie kojarzyłaby, a wręcz nie znała tej opowieści. Zasadnym jest więc pytanie po co sięgać po pierwowzór? W końcu to thriller psychologiczny, a ten gatunek opiera się przecież na zaskoczeniu czytelnika – zaskoczeniu, o którym nie może być mowy (film Hitchcocka też zresztą nieszczególnie zaskakiwał – chyba, że wątkiem matki Normana w finale). Czy zostaje zatem sięgnąć po powieść Roberta Blocha tylko dla przekonania się jak to wszystko wyglądało na początku? Wcale nie, bo „Psychoza” to świetna książka, doskonale wnikająca w umysł szaleńca i przy okazji mająca naprawdę znakomity klimat.

 

Młoda kobieta Mary Crane ucieka przed kłopotami, po tym, jak okradła firmę, w której pracowała, żeby pomóc swojemu chłopakowi w kłopotach finansowych i móc wziąć z nim ślub. Los chce, że w trakcie podroży trafia do Bates Motel, zajazdu prowadzonego przez niejakiego Normana. Dziwne zachowanie matki mężczyzny każe Mary zacząć obawiać się tego miejsca. Niestety dla młodej złodziejki jest już za późno…

 

To jednak dopiero początek. Siostra i narzeczony Mary, zaniepokojeni zniknięciem kobiety, postanawiają ją odnaleźć. Dołącza do nich prywatny detektyw wynajęty przez jej szefa do odzyskania skradzionych pieniędzy. Razem trafiają do Bates Motel, nie mając najmniejszego pojęcia, co ich tam czeka…

 

Robert Bloch w swoim niemal osiemdziesięcioletnim życiu, napisał wiele kultowych już tekstów, w tym opowiadanie „Pociąg do piekła”, za które dostał nagrodę Hugo, ale to właśnie „Psychoza” (swoją drogą nagrodzona Edgar Allan Poe Award) stała się jego przepustką do sławy i historii literatury. Kina także, bo przecież powstały rok później obraz też na stałe zapisał się w dziejach popkultury. Ale nic w tym dziwnego, bo autor stworzył dzieło świeże, zapadające w pamięć, klimatyczne i naprawdę znakomite od strony psychologicznej. Czy najwybitniejsze w swojej kategorii? Nie, ale na pewno jedne z najlepszych i wyznaczające kierunek przyszłym twórcom.

 

Co ciekawe, „Psychoza” to powieść mocno osadzona w ramach autentycznych wydarzeń, choć kiedy Bloch ją pisał, była jedynie czystą fikcją. Chciał bowiem stworzyć dzieło o ludzkim potworze, który może żyć w naszym sąsiedztwie i nikt nie zdaje sobie sprawy z tego faktu. Nie był jednak świadomy, że mniej więcej w tym samym czasie nieco ponad 50 kilometrów dalej morderca Ed Gein został aresztowany za zabicie dwóch kobiet. Policja znalazła także ludzką skórę, którą próbował przerobić na strój – najprawdopodobniej na wzór swojej zmarłej matki. Kiedy usłyszał o całej sprawie, Bloch zbliżał się już do zakończenia powieści, ale postanowił jeszcze dodać do całości aluzję do Geina. Po latach jednak, kiedy wszystkie fakty zostały ujawnione, sam był zaskoczony, jak bardzo fikcyjna przecież „Psychoza” okazała się bliska prawdzie o mordercy i jego zbrodniach – życie znów pokazało, jak potrafi naśladować sztukę.

 

Wracając jednak do „Psychozy”, jako utworu literackiego, trzeba przyznać, że to wzorcowy thriller psychologiczny. Tożsamością mordercy na pewno nie zaskakuje, ale zaskakuje dojrzałe i nowatorskie, jak na lata 50. XX wieku podejście do tematu. Świetna psychologia, odważne potraktowanie całości, znakomity klimat… Styl? Jest dobry, całość mogłaby być bardziej rozbudowana pod względem opisów, ale i tak to kawał świetnej lektury, mimo upływu lat robiącej wielkie wrażenie – nie mniejsze niż film Hitchcocka. Jeśli więc nie znacie jeszcze tej powieści, sięgnijcie po nią koniecznie. Każdy fan historii z dreszczykiem będzie bardziej, niż zadowolony – szczególnie, że dostajemy tu świetne ilustrowane wydanie. Polecam gorąco i mam nadzieję, że doczekamy się też takich edycji dwóch kolejnych części, jakże różnych od filmowych sequeli.

 

Youknowthatlittlegirlnextdoor mama
I believehername was Betty Clark
Don'ttell me thatshe'sdead mama
'Cause I justsawher in the park
We weresitting on a bench mama
Thinkingup a game to play
Seems I was holding a wrench mama
Then my mindjustwalkedaway
- Teddy Thompson

Opis Wydawcy

„Psychoza (1959) Roberta Blocha, powieść niewielka rozmiarem, stoi jednak w centrum dość rozległej konstelacji. A ta – jak to się zdarza w wypadku szczególnie znaczących dzieł literatury popularnej – ma skłonność do nieustannego rozrastania się. Obserwujemy to nawet sześćdziesiąt lat po ukazaniu się książki. Zjawisko pod wspólnym szyldem »Psychoza« grupuje bowiem bardzo rozmaitą i rozległą materię, bo i autentyczne wydarzenia z kronik policyjnych, i postępy badań psychiatrycznych, i opis tych schorzeń w prasie kolorowej i brukowej, a także literaturę z psychopatycznym zabójcą w tle. Wreszcie film, a w tym obrębie – fenomen kina nazwiskiem Alfred Hitchcock i dokonaną przez niego ekranizację powieści Roberta Blocha. Dalej: jej sequele, prequel i remake oraz »film o filmie«, jakim jest obraz Hitchcock, który opowiada o dziejach powstania ekranowej Psychozy”.

- wyimek z posłowia Wiesława Kota

 

Komentarze

Kod antyspamowy
Odśwież


Współpracujemy z:

KARTA BIBLIOTECZNA

BIBLIOTECZKA

  • Załóż swoje konto
  • Karta Do Kultury

    Jeżeli zalogujesz się na swoje konto, będziesz mógł bezpłatnie:
    *obserwować pozycje wydawnicze, promocje oraz oferty specjalne
    *dodawać je do ulubionych
    *polecać innym czytelnikom
    *odradzać produkty, po które więcej nie sięgniesz
    *listować pozycje, które posiadasz
    *oznaczać pozycje przeczytane/obejrzane
    Jeżeli nie masz konta, zarejestruj się, zapraszamy do rejestracji!