Chata Za Wsią

Autor: Józef Ignacy Kraszewski

Okładka wydania

Chata Za Wsią


Dodatkowe informacje


Oceń Publikację:

Książki

Fabuła: 100% - 1 votes
Akcja: 100% - 1 votes
Wątki: 100% - 1 votes
Postacie: 100% - 1 votes
Styl: 100% - 2 votes
Klimat: 100% - 1 votes
Okładka: 100% - 1 votes
Polecam: 100% - 1 votes

Polecam:


Podziel się!

Wybierz opinię:

Morrigan

Tym razem zacznę recenzję od nieco dziwnego wyznania. Otóż o "Chacie za wsią" po raz pierwszy usłyszałam za sprawą... krzyżówki. Tak, tak, mając osiem czy dziewięć lat podkradałam mamie magazyny szaradziarskie, by spróbować swoich sił w rozwiązywaniu zamieszczonych tam zadań. Pamiętam, że wielokrotnie natknęłam się wtedy na hasło: "Cyganka z <<Chaty za wsią>>". Nie miałam pojęcia, o kim mowa, ale w końcu odkryłam jej imię. Już wtedy wiedziałam, że w przyszłości muszę poznać jej historię.

 

Wiele lat później w końcu sięgnęłam po słynną powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego i przekonałam się, że Aza to tylko jedna z wielu świetnie skonstruowanych, interesujących postaci, które przewijają się przez jej karty. I wcale nie najważniejsza. Głównymi bohaterami są tu bowiem Motruna i Tumry, dwoje młodych ludzi, którzy na swoją zgubę zakochują się w sobie. Ojciec dziewczyny nie pochwala jej związku z Cyganem - gniew każe mu przekląć nieposłuszną córkę. Wkrótce od pary odwraca się cała wieś, włącznie z rodziną nieszczęsnej chłopki. Motruna i Tumry żyją więc samotnie w nędznej chacie za wsią, marznąc i coraz częściej przymierając głodem...

 

Ach, jakże smutna to opowieść, tyle w niej bólu, gorzkich rozczarowań, niespełnionych, choć bardzo prostych marzeń. Autor pokazuje tu ogrom swojego talentu - tak wiarygodnie, tak sugestywnie opisuje cierpienia, które spotykają bohaterów książki, że czytelnik szczerze żałuje, że nie może w żaden sposób im pomóc. "Chata za wsią" wzbudza wiele emocji. Kraszewski nie dba o samopoczucie odbiorców - bez znieczulenia pokazuje trudy życia na wsi, leżącej między Wołyniem a Podolem - biedę, zacofanie, a także nietolerancję.

 

Jeden z ciekawszych tematów, jakie porusza powieść, stanowią niezbyt przyjazne relacje chłopów i Cyganów. To konflikt między miejscowymi a tymi, którzy przychodzą z zewnątrz, obcymi, na których patrzy się niechętnym i podejrzliwym okiem. Brzmi znajomo? Podobne sytuacje zdarzają się niestety do dziś - lęk przed innością jest powszechny i trudny do wyleczenia, wydaje się wpisany w ludzką naturę. Warto uświadomić sobie jednak, że takie podejście nie prowadzi do niczego dobrego, że z góry odrzucając ludzi, których nie znamy, kierując się uprzedzeniami, tracimy szansę na poszerzenie swojego świata.
Niektórych czytelników może zrazić język, jakiego używa Kraszewski - bardzo odległy od tego, którym posługujemy się dzisiaj, z inną składnią, pełen trudnych do zrozumienia wyrażeń. Owszem, nie jest to łatwa lektura. Zdecydowanie nie należy do książek, które można czytać na plaży czy w autobusie, w drodze do pracy - takich, które zapewniają rozrywkę, ale szybko ulatniają się z umysłu. "Chata za wsią" rzuca czytelnikowi wyzwanie - nie pozwala, by od niechcenia przewracano jej kartki, domaga się uwagi, żąda, by poświęcono jej odpowiednią ilość czasu. Ale daje coś w zamian, sowicie wynagradza wysiłek odbiorcy - porusza i uwrażliwia, zostawia wyraźny ślad w pamięci, wzbogaca o cenne refleksje. Czy można oczekiwać czegoś więcej?

 

"Chata za wsią" to ponura, ale piękna, urzekająca, znakomicie opowiedziana historia o miłości, śmierci, o ludzkim okrucieństwie, ale również o współczuciu, bo są tu przecież i tacy, którzy potrafią okazać serce bliźnim w potrzebie. Wspaniała książka na każdą porę roku. Idealna propozycja dla wszystkich, którzy cenią sobie wzruszające opowieści o ludzkich dramatach.

Bacha85

Józef Ignacy Kraszewski był niezwykle płodnym pisarzem, do dzisiaj uchodzi za autora największej ilości książek na świecie, wygrywając chociażby z Aleksandrem Dumas ojcem, o którym wiadomo, że nie napisał wszystkiego pod czym widnieje jego nazwisko. Wśród powieści Polaka znajdziemy, między innymi, szereg opowieści przybliżających ważne wydarzenia i postacie z historii Polski. Równie jednak ważne są powieści „wiejskie” których akcja osadzona jest w niewielkich miejscowościach i dotyka codziennych problemów chłopów. Na wiele lat przed Władysławem Reymontem uchwycił niuanse życia polskiej wsi, kreśląc jej niezwykle żywy i barwy portret.

 

„Chata za wsią” to właśnie jedna z takich opowieści. Znajdziemy w niej nie tylko obraz niewielkiej wioski na pograniczu, w powieści przedstawione zostało również życie wędrownych cyganów, a przynajmniej w tych momentach, w których ich droga wiodła do Stawisk – tytułowej wsi, w jakiej osadzona jest akcja opowieści.

 

Historia przedstawiona przez autora jest jedną z najzwyklejszych historii na świecie. Młodą dziewczynę i niewiele starszego od niej chłopca połączyło gorące i namiętne uczucie. Ponieważ Turmy jednak on był „tylko” wędrownym cyganem, pogardzanym przez swoich za domieszkę krwi gadziów (białych), Mortuna zaś była nie tylko najpiękniejszą dziewką we wsi, ale i córką szanowanego i bogatego gospodarza, ich historia nie mogła dobrze się skończyć.

 

W książce Józef Ignacy Kraszewski przedstawił niebanalne charaktery, postacie silne mierzące się ze słabościami, pokorne wbijające się w dumę, czy egoistyczne lecz skłonne do prawdziwego uczucia względem kogoś. To bohaterowie z krwi i kości. Uparty i dumny Turmy, który ma w sobie honor i poczucie przyzwoitości zupełnie obce jego cygańskiemu pochodzeniu. Mortuna, kobieta wierna, ale i bierna, poddająca się losowi, znajduje w sobie jedynie tyle siły by przeżyć i odchować córkę. To również jej córka – Marysia, dziewczyna wyjątkowa, zdolna, pracowita i poczciwa, która przez swą bliskość ideałowi staje się wręcz nierealna. Znajdziemy tu również lubiącą zabawę i myślącą tylko o własnych przyjemnościach Cygankę Azę, której rozkochiwanie w sobie kolejnych mężczyzn jest dobrą zabawą i możliwością karmienia się ich cierpieniem. To tylko niektóre z pierwszo- i drugoplanowych bohaterów, którzy budzą zarówno sympatię jak i antypatię czytelnika.

 

Jednak oprócz portretów postaci, znajdziemy tu coś znacznie ważniejszego. Coś, co przewyższa, niezbyt oryginalny wątek fabularny. Tym czymś jest zbiorowy portret chłopów i Cyganów. Przyglądamy się z bliska uporowi, zrodzonemu z nędzy pragmatyzmowi oraz silnemu poczuciu wspólnoty mieszkańców Stawisk. W znacznej mierze właśnie to ostatnie jest przyczyną kłopotów dwójki zakochanych. Autor niejednokrotnie ukazuje czytelnikowi, że w pojedynczych jednostkach znaleźć można miłosierdzie i litość, jednak strach przed odrzuceniem od społeczności często z nimi wygrywa. Z drugiej strony mamy tu portret Cyganów,wędrowców, którzy skupieni we własnej społeczności żyją według swoich zasad. Jest to społeczność paradoksalnie dość hermetyczna, gardząca innym sposobem bycia, przywiązaniem do miejsca, tworzeniem trwałych więzi.

 

Książkę czyta się wyśmienicie. I choć język nie jest wolny od archaizmów, dodatkowo upstrzony jest słowami z Romskiego języka, to jednak lektura płynie szybko i przyjemnie. Znajdziemy tu zarówno poetyckie opisy przyrody i miejsc, idealnie wprowadzające czytelnika w przedstawiony świat, jak również żywe, pełne emocji dialogi, które nie pozwalają oderwać się od książki.

 

„Chata za wsią” to wspaniały obraz polskiej wsi i zamieszkujących ją chłopów. Opowieść o tym, jacy byli i jak funkcjonowali jako społeczeństwo. To również historia interesujących, świetnie wykreowanych postaci, których losy śledzi się z zapartym tchem, by chwilę później znaleźć chwilę oddechu w malowniczych i bardzo klimatycznych opisach. To książka o ponoszeniu konsekwencji za własne czyny i pragnienia, które gdy się ziszczają wcale nie przynoszą wymarzonego szczęścia. To w końcu opowieść o miłości, pełnej trudów, która ginie powoli w prozie niełatwego życia. „Chata za wsią” to najlepszy dowód na to, że pomimo upływu kilkuset lat od jej napisania, po prozę Józefa Ignacego Kraszewskiego sięgać warto i dziś.

 

Komentarze

Kod antyspamowy
Odśwież


Współpracujemy z:

KARTA BIBLIOTECZNA

BIBLIOTECZKA

  • Załóż swoje konto
  • Karta Do Kultury

    Jeżeli zalogujesz się na swoje konto, będziesz mógł bezpłatnie:
    *obserwować pozycje wydawnicze, promocje oraz oferty specjalne
    *dodawać je do ulubionych
    *polecać innym czytelnikom
    *odradzać produkty, po które więcej nie sięgniesz
    *listować pozycje, które posiadasz
    *oznaczać pozycje przeczytane/obejrzane
    Jeżeli nie masz konta, zarejestruj się, zapraszamy do rejestracji!