Wspomnienia Szarego

Autor: Antoni Heda Szary

Okładka wydania

Wspomnienia Szarego


Dodatkowe informacje

  • Autor: Antoni Heda Szary
  • Tytuł Oryginału: Wspomnienia Szarego
  • Gatunek: Biografie I Autobiografie
  • Język Oryginału: Polski
  • Liczba Stron: 467
  • Rok Wydania: 2016
  • Numer Wydania: I
  • Wymiary: 176x250 mm
  • ISBN: 9788373996861
  • Wydawca: Rytm
  • Oprawa: Twarda
  • Miejsce Wydania: Warszawa
  • Ocena:

    6/6

    6/6


Oceń Publikację:

Książki

Fabuła: 100% - 1 votes
Akcja: 100% - 1 votes
Wątki: 100% - 1 votes
Postacie: 100% - 1 votes
Styl: 100% - 1 votes
Klimat: 100% - 1 votes
Okładka: 100% - 1 votes
Polecam: 100% - 1 votes

Polecam:


Podziel się!

Wybierz opinię:

Brzoza

W 2011r. decyzją władz państwowych pierwszy marca został ustanowiony Narodowym Dniem Pamięci o Żołnierzach Wyklętych. W przywracanie pamięci
o żołnierzach antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia zaangażowane są rozmaite środowiska: kombatanci, historycy, artyści czy grupy rekonstrukcyjne. Praca wykonywana przez Instytut Pamięci Narodowej na polu naukowym, prawnym i edukacyjnym również jest nie do przecenienia. Jednym z Żołnierzy Niezłomnych, o którym pamięć wciąż pozostaje żywa był Antoni Heda - Szary. Swoje przeżycia z okresu wojny, powojennej walki niepodległościowej oraz pobytu w więzieniu, zatytułowane "Wspomnienia Szarego" opublikował pierwotnie na łamach "Tygodnika Kulturalnego" na przełomie 1989 i 1990 roku, wznowionych w 2016r. nakładem Oficyny Wydawniczej Rytm.

 

Antoni Heda ps. "Szary" to obok Henryka Dobrzańskiego "Hubala" i Jana Piwnika "Ponurego" jeden z legendarnych dowódców oddziałów partyzanckich walczących na terenie Kielecczyzny. Urodził się w 1916r. w Małomierzycach, nieopodal Iłży. Po ukończeniu Kolejowej Szkoły Technicznej w Radomiu oraz odbyciu służby wojskowej podjął pracę
w Fabryce Zbrojeniowej w Starachowicach. We wrześniu 1939r. walczył jako ochotnik w 12. Dywizji Piechoty pod Iłżą oraz na terenach Lubelszczyzny. Po klęsce wrześniowej wrócił
w rodzinne strony, gdzie włączył się w struktury Związku Walki Zbrojnej. W 1940r. wraz
z kuzynem został zatrzymany przez Sowietów podczas nielegalnego przekraczania granicy
i uwięziony w twierdzy brzeskiej. Przed łagrem uchronił go wybuch wojny pomiędzy III Rzeszą a ZSRR. Osadzony w Stalagu 107 zdołał uciec i przedostać się do domu, gdzie ponownie podjął działalność konspiracyjną zostając komendantem Podobwodu Iłża AK. Jako dowódca wsławił się brawurowymi akcjami rozbicia hitlerowskich aresztów
w Starachowicach i Końskich oraz zdobyciem niemieckiego pociągu z amunicją i trotylem
w Wólce Plebańskiej. Już po zakończeniu II wojny światowej, "Szary" przygotował spektakularną akcję rozbicia więzienia UB w Kielcach, skąd uwolnił 350 więźniów, głównie byłych żołnierzy Armii Krajowej. Za swą działalność niepodległościową został aresztowany przez komunistyczne władze i skazany na karę śmierci, zamienioną następnie na dożywocie. Z więzienia wyszedł po amnestii w 1956r. Na wolności włączył się działalność organizacji kombatanckich, tworząc struktury "Solidarności Kombatantów", czyli przeciwwagi dla ZBoWiDu. Internowany podczas Stanu Wojennego w więzieniu na Białołęce, został uwolniony 16 czerwca 1982r. W 2006r. został awansowany do stopnia generała brygady. Antoni Heda "Szary" zmarł 14 lutego 2008r., dokładnie w 66 rocznicę stworzenia Armii Krajowej.

 

"Wspomnienia Szarego" powstały na kanwie pamiętników, które Antoni Heda zaczął spisywać w połowie 1955r. podczas pobytu w więzieniu we Wronkach. Książka jest podzielona na trzy, ułożone chronologiczne części, uzupełnione przez wstęp autorstwa córki "Szarego", rozdział poświęcony ostatniej drodze generała, a także niezwykle cenne aneksy, zawierające rozkazy bojowe oraz spisy osobowe partyzantów należących do jego oddziału.

 

Na początku części pierwszej, Autor przybliża czytelnikowi swoje dzieciństwo
i młodość spędzone w rodzinnym domu. Niczego nie ubarwia, pisząc wprost o ubóstwie
i wyrzeczeniach jakie musieli ponieść jego rodzice w celu utrzymania dziewięciorga dzieci,
a także o trudnościach jakie sprawiała mu nauka. Czytając początkowe fragmenty książki można odnieść wrażenie, że zarówno szkoła, późniejsza zasadnicza służba wojskowa oraz wykonywana praca nieuchronnie prowadziły "Szarego" do kariery żołnierza. Dalsze rozdziały przedstawiają jego szlak bojowy we wrześniu 1939r., pierwsze miesiące w konspiracji oraz uwięzienie przez Sowietów w więzieniu. Niezwykle ciekawe są opisy życia oddziału partyzanckiego. "Szary" przykładał dużą wagę nie tylko do podnoszenia poziomu zdolności bojowych swoich żołnierzy, ale także starał się wypracować metody aprowizacji, które nie byłyby uciążliwe dla mieszkańców okolicznych wsi. Druga część "Wspomnień..." poświęcona jest operacji "Burza" oraz licznym starciom i potyczkom, jakie oddział "Szarego" stoczył latem 1944 roku. Autor nie kryje rozgoryczenia i gniewu, wywołanego decyzją przełożonych o odwołaniu marszu oddziałów partyzanckich idących na pomoc walczącym
w Warszawie powstańcom. "Szary" bezlitośnie wytyka błędy dowódcom okręgu, którzy zamiast "szarpać" wojska niemieckie wokół Warszawy, uwikłali się w mało skuteczne
i efektywne potyczki, czego przykładem były walki o Dziebałtów. Część trzecia zawiera wspomnienia "Szarego" z okresu powojennego: starania o normalne życie w "cywilu"
w komunistycznej rzeczywistości, aresztowanie przez Urząd Bezpieczeństwa, proces zakończony wyrokiem śmierci, wreszcie amnestię i włączenie się w działalność "Solidarności". Zdecydowanie najciekawszym rozdziałem tej części jest relacja
z przygotowań do rozbicia kieleckiego więzienia oraz samej akcji zakończonej uwolnieniem 350 więźniów.

 

Tym, co można zauważyć już po kilku pierwszych stronach książki, to doskonała pamięć i kronikarska wręcz skrupulatność Hedy, który pamiętał zarówno wysokość swojej pierwszej pensji, jak i pseudonimy wszystkich żołnierzy biorących udział w akcjach bojowych. Czyni to "Wspomnienia..." nie tylko świetną pracą biograficzną, ale także niezwykle cennym źródłem historycznym do poznania losów oddziałów partyzanckich na terenie Kielecczyzny podczas II wojny światowej. Książkę czyta się doskonale, a to za sprawą prostego, żołnierskiego języka, który daje wyobrażenie o opisywanych sytuacjach. Autor wielokrotnie uzupełnia relację swoimi przemyśleniami. Pozwala to spojrzeć na Antoniego Hedę "Szarego" nie tylko jak na bohatera, ale człowieka "z krwi i kości", który w chwilach rozterki szuka pomocy w modlitwie.

 

Podsumowując, ze "Wspomnień Szarego" wyłania się obraz patrioty głębokiej wiary; romantycznego powstańca bezgranicznie oddanego walce o Ojczyznę; dowódcy, który szanował swoich podwładnych. Losy Antoniego Hedy - Szarego w symboliczny sposób uosabiają wszystkich żołnierzy Armii Krajowej, którzy za swą walkę z niemieckimi
i sowieckimi okupantami byli wtrącani do więzień, torturowani i mordowani. Uważam, że "Wspomnienia Szarego" powinny znaleźć się na półce każdego miłośnika historii. Ich lektura jest zdecydowanie lepszym wyrazem patriotyzmu, niż modny t-shirt z kotwicą AK. Na zakończenie recenzji pozwolę sobie na nieco prywaty. Jako kielczanin i absolwent studiów historycznych miałem przyjemność brać udział w uroczystościach rocznicowych rozbicia więzienia UB w Kielcach, w których uczestniczył gen. Antoni Heda - Szary. Z dumą mogę też stwierdzić, że legenda "Szarego" na Kielecczyźnie jest ciągle żywa.

Książkomaniaczka

"W 66. rocznicę powstanie Armii Krajowej, 14 lutego 2008 r., odszedł do Pana na wieczną wartę gen. bryg. Antoni Heda "Szary", legendarny dowódca partyzantki na Kielecczyźnie [...]. Był niezłomnym patriotą, dla którego drogowskazem całego życia była dewiza: Bóg - Honor - Ojczyzna". Takimi oto pięknymi, wzruszającymi słowami rozpoczyna się książka "Wspomnienia Szarego".

 

Antoni Heda "Szary" to legenda Polskiego Państwa Podziemnego działającego na terenach Gór Świętokrzyskich. Książka "Wspomnienie Szarego" to najlepsza powieść historyczna i zarazem najlepsza autobiografia jaką miałam okazję w swoim życiu przeczytać. I właśnie dzięki takim postaciom jak "Szary" jestem dumna ze swojego pochodzenia. Jestem dumna, że jestem Polką.

 

Życie Antoniego jak i jego rówieśników nie było łatwe. Nasz bohater urodził się 11 listopada 1916 roku. W 1923 roku poszedł on do czteroklasowej szkoły w Małomierzycach. Po skończeniu w/w szkoły Antoni chciał iść za księdza. Niestety jego pragnieniom sprzeciwiła się matka i "Szary" udał się do Kolejowej Szkoły Technicznej w Radomiu. Po skończeniu tej szkoły Antoni odbył praktyki na koleji a następnie rozpoczął pracę w Fabryce Zbrojeniowej mięszczącej się w Starachowicach. W 1937 roku Heda został powołany do Szkoły Podchorążych Rezerwy 2 Dywizji Legionów w Sandomierzu. Gdy w 1939 r.wybuchła wojna już na początku "Szary" wraz z kolegami wykazali się skutecznością, gdy odbili Niemcom wóz pancerny. W kolejnych miesiącach wojny "Szary" wstąpił w szeregi Polskiego Państwa Podziemnego, a później w partyzantce od roku 1943 był wielkim, szanowanym przez wszystkich dowódcą oddziałów partyzanckich. Dlaczego? Otóż w większości akcji jakie zostały przeprowadzone pod jego dowództwem nie było zabitych i bardzo rzadko zdarzały się jakiekolwiek przypadki rannych.

 

"Ten dowódca jest lepszy, który zwyciężając traci najmniej ludzi".

 

Antoni Heda-Szary nie bez kozery nazywany jest żołnierzem niezłomnym. Jego upór, zaangażowanie, skuteczność, pomysłowość, umiejętność przeprowadzania bardzo skutecznie skomplikowanych akcji sprawia, że staje się on bohaterem. Staje się wzorem do naśladowania. Co więcej powinien być wzorem do naśladowania dla dzisiejszej młodzieży.
Jestem niesamowicie szczęśliwa, że było mi dane poznać historię "Szarego". Ponadto powieść jest napisana w taki sposób, że czytanie jej jest ogromną przyjemnością. Pierwszy raz miałam okazję przeczytać autobiografię tak wielkiego człowieka i naprawdę jestem zachwycona sposobem opowiadania wydarzeń. Po za tym jestem pod wrażeniem szczegółowości opisu zdarzeń, jak i pamięci do pseudonimów oraz nazwisk występujących w lekturze. Większość powieści historycznych jakie miałam okazję przeczytać były powieściami składającymi się z opowieści, reportaży, listów, doprawianymi komentarzami autorów. Jednak tutaj mamy tylko "Szarego" i jego wspomnienia. Nie ma zbędnych komentarzy.

 

"Wspomnienia Szarego" to powieść, która zawiera opisy wielu akcji partyzanckich. Akcje zostały opisane naprawdę szczegółowo, jednak nie są przepełnione zbędnymi informacjami, dzięki czemu książkę czyta się z niezwykłą przyjemnością, a historię "Szarego" oraz jego kolegów, które były przepełnione zgrozą, smutkiem, ale także radością, wzruszeniem, a momentami nawet niektóre wspomnienia wywoływały uśmiech na twarzy dzięki czemu książkę czytało się świetnie, oraz wciąga ona już od pierwszych słów.

 

Jest to autobiografia uświadamiająca czytelnika, że życie w tamtych czasach było okrutne, pełne niesprawiedliwości, nienawiści, rozpaczy. Nic nie było usłane różami. Każdy musiał zmierzyć się z szarą rzeczywistością, nikt nie mógł czuć się bezpiecznie. Książka opisuje trudy życia codziennego nie tylko chłopców należących do partyzantki, ludzi współpracujących z Polskim Państwem Podziemnym, ale również zwykłych ludzi żyjących w ciągłym strachu przed gestapowcami. Opisane są tu również osoby, które chcą uchronić się przed represjami ze strony III Rzeszy podpisywali "volkslistę" przez co byli uważani za zdrajców narodu polskiego. Ponadto w powieści "Wspomnienia Szarego" możemy dokładnie zapoznać się z działaniem partyzantki od wewnątrz, jak wyglądały szkolenia, przygotowywania do akcji. Mało tego zapoznajemy się z wyrokami jakie wydawała Armia Krajowa na zdrajców, czy też szpiegów, których wykryto w jednostkach partyzanckich.

 

Powieść tę mogę z całego serca polecić wszystkim ludziom, którzy interesują się historią i chcą przeczytać ciekawą, wciągającą powieść, która nie jest przepełniona zbędnymi informacjami. Książkę mogę również polecić osobą z rozszerzoną historią, czy też tegorocznym maturzystom, którzy w planach mają zdawanie rozszerzonej historii, gdyż powieść ta zawiera ogrom informacji, które mogą się bardzo przydać, a jest napisana w tak cudownym sposób, że jak już wspomniałam czytanie jej to czyta przyjemność. Także nie wahajcie się ani chwili tylko zapoznajcie się z losami żołnierza niezłomnego jakim jest Antoni Heda "Szary".

 

Komentarze

Kod antyspamowy
Odśwież


Współpracujemy z:

KARTA BIBLIOTECZNA

BIBLIOTECZKA

  • Załóż swoje konto
  • Karta Do Kultury

    Jeżeli zalogujesz się na swoje konto, będziesz mógł bezpłatnie:
    *obserwować pozycje wydawnicze, promocje oraz oferty specjalne
    *dodawać je do ulubionych
    *polecać innym czytelnikom
    *odradzać produkty, po które więcej nie sięgniesz
    *listować pozycje, które posiadasz
    *oznaczać pozycje przeczytane/obejrzane
    Jeżeli nie masz konta, zarejestruj się, zapraszamy do rejestracji!