Okładka wydania

Roman Dmowski Droga Do Polski

Kup Taniej - Promocja

Dodatkowe informacje


Oceń Publikację:

Książki

Fabuła: 100% - 2 votes
Akcja: 100% - 1 votes
Wątki: 100% - 2 votes
Postacie: 100% - 2 votes
Styl: 100% - 3 votes
Klimat: 100% - 1 votes
Okładka: 100% - 1 votes
Polecam: 100% - 1 votes

Polecam:


Podziel się!

Roman Dmowski Droga Do Polski | Autor: Jolanta Niklewska

Wybierz opinię:

Jarr741

„Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka. Bo im szersza strona mego ducha żyje życiem zbiorowym narodu, tym jest mi ono droższe, tym większą ma ono dla mnie cenę i tym silniejszą czuję potrzebę dbania o jego całość i rozwój".

 

Postać Romana Dmowskiego twórcy Narodowej Demokracji, jednego z największych polityków i mężów stanu swoich czasów, wciąż, mimo upływu lat, budzi wiele kontrowersji i zupełnie skrajnych emocji. Od uwielbienia i szerokiego poparcia ze strony prawicy (zarówno pisowskiej, post-pisowskiej czy też tej bardziej radykalnej spod znaku Obozu Narodowo Radykalnego czy Narodowego Odrodzenia Polski) po całkowitą negacje i jawną wrogość ze strony lewicy i środowisk liberalnych. Patrząc na tą kwestię w szerszym kontekście, stwierdzić można iż, paradoksalnie, działacz ten nigdy nie miał tzw."dobrej prasy", najpierw sekowany przez sanacje i obóz piłsudczykowski a po wojnie opluwany, marginalizowany i pomijany przez komunistyczny system i jego władze. Dopiero w dobie demokracji i na gruncie pełnej niepodległości i niezawisłość naszego kraju możemy właściwie poznać i ocenić życie oraz działalność (na wielu rożnych polach) tego wielkiego Polaka.

 

Ważnym głosem w debacie o osobie i zasługach, jakie niewątpliwie stały się jego udziałem, jest bardzo dobra pod względem merytorycznym i świetnie napisana książka Jolanty Niklewskiej, zatytułowana „Dmowski. Droga do Polski". Nie jest to jednak typowa biografia, w ścisłym znaczeniu tego słowa, choć naturalnie trudno uciec od ważnych faktów i wydarzeń z jego życiorysu, aby właściwie odnieść się i zrozumieć poglądy, motywy, którymi się kierował czy sposób pojmowania polityki oraz zjawisk zachodzących na ówczesnej światowej i geopolitycznej scenie.

 

W przeważającej jednak mierze autorka skupia się na jednym z najważniejszych (a może najważniejszym) fragmentów działalności Romana Dmowskiego w którym na arenie międzynarodowej, wśród splotu rozmaitych i często sprzecznych interesów narodowych i prywatnych, ważyły się losy i kształt granic niepodległej Rzeczypospolitej. Okresie w którym nasz bohater stojąc czele Komitetu Narodowego Polskiego, wszelkimi dostępnymi środkami (oficjalnymi i nieoficjalnymi) toczył zażarte, polityczne boje o miejsce na mapie Europy i Świata, odrodzonej po stu dwudziestu trzech latach niewoli, niepodległej Polski .

 

Lektura składa się z dwóch wyraźnie zarysowanych, poprzedzonych wstępem, części z których pierwsza ukazuje Romana Dmowskiego jako znakomitego teoretyka i ideologa ruchu narodowego, którego tezy zawarte w „Myśli nowoczesnego Polaka" oraz innych tekstach wywrą istotny a czasami i decydujący wpływ na kształtowanie się polskich patriotycznych postaw, stając się przez dziesięciolecia ideologiczną wykładnią dla całych pokoleń zwolenników prawicy.

 

Druga z kolei – prezentuje nam twardo stąpającego po ziemi pragmatyka i realistę, który jednak jeśli wymaga tego interes naszej ojczyzny potrafi wznieść się ponad osobisty czy partyjny interes. Szczególnie uwidocznione jest to w żmudnych, skomplikowanych i trudnych negocjacjach, zarówno z przedstawicielami zwycięskich mocarstw (w których gestii leżało załatwienie sprawy polskiej) a którzy nie zawsze byli nam przychylni (a bywało że jawnie niechętni czy też wrodzy) jak i w stosunku do opozycji ze strony własnych rodaków oraz nowo powstałych polskich władz z Józefem Piłsudskimi i jego obozem na czele.

 

Dziwnym zrządzeniem losu kraj nasz w tym samym czasie obdarzony został dwoma tak wybitnymi jednostkami (Dmowski,Piłsudski), których polityczno – społeczne koncepcje oraz wizje dotyczące przyszłości Rzeczypospolitej oraz metody w jaki chcieli cele te osiągnąć, okazały się nie do pogodzenia, na zawsze stawiając ich po dwóch stronach barykady. Owe różnice poglądów, osobowości i charakterów, a tym samym wynikające z tego stanu rzeczy konsekwencje są, moim zdaniem, jednymi z najciekawszych i najbardziej pouczających wątków, które odnajdziemy w lekturze.

 

Niezwykle istotnym i bardzo ważnym z historycznego punktu widzenia elementem jest ukazania całej złożoności sytuacji w jakiej znalazła się kierowana przez Dmowskiego polska delegacja ( Pani Jolanta Niklewska czyni to w sposób bardzo zrozumiały i przejrzysty) jako uznana, nie bez problemów i zgrzytów, oczywiście, reprezentacja naszej narodowej spawy i ogromu, rozmaitej problematyki z którą musiała się zmierzyć (wobec nacisków i sprzeciwów, grup interesów, kół czy koterii politycznych, ignorancji, nieznajomości podstawowych zagadnień naszej historii i tradycji, osobistych animozji, personalnych czy ambicjonalnych sporów, zakulisowych układów i narodowych dążeń różnych nacji). Nie pomagał, rzecz jasna, jawny antysemityzm Romana Dmowskiego oraz głośno manifestowana niechęć do innych niż polskie żywiołów. Duży plus, przy tej okazji, dla autorki za rzetelność i duży obiektywizm oraz nie uciekanie od tematów trudnych czy kontrowersyjnych, dzięki czemu otrzymujemy znacznie pełniejszy i wyraźniejszy obraz wydarzeń.

 

Książka Jolanty Niklewskiej „Dmowski. Droga do Polski" mimo swojej popularnonaukowej formy (a może właśnie dzięki niej) jest zdecydowanie jedną z ciekawszych publikacji, dotykających tej tematyki, jakie ostatnimi czasy pojawiły się na księgarskich półkach. Warto za jej pośrednictwem na nowo odkryć postać jednego z największych polityków XX wieku oraz dowiedzieć się więcej o głoszonych przez niego ideach. Zwłaszcza dziś w dobie coraz bardziej radykalizujących się w Europie i Polsce prawicowych nurtów (szczególnie młodzieżowych), które bezpośrednio czy pośrednio się do niego odwołują. Poznać dzieje człowieka, którego mimo wielu czynionych prób, nie udało się wymazać z naszej historii i narodowej świadomości. Polecam.

 

Brzoza

11 listopada 2018 roku będziemy obchodzić okrągłą, setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Tej szczególnej dacie z pewnością będą towarzyszyć różne okolicznościowe wydarzenia: koncerty, wystawy, konferencje naukowe, uroczyste Msze św., imprezy rekonstrukcyjne czy pokazy filmowe. Będzie to również doskonała okazja do przypomnienia wysiłków, jakie dla przywrócenia Polski na mapę Europy, ponieśli wybitni działacze niepodległościowi: Ignacy Jan Paderewski, Józef Piłsudski, Wincenty Witos, Wojciech Korfanty oraz Roman Dmowski. To właśnie ostatniemu z wymienionych mężów stanu poświęcona jest książka dr Jolanty Niklewskiej pt. "Roman Dmowski - droga do Polski".

 

W obiegowej świadomości Polaków osoba i działalność Romana Dmowskiego są dość dobrze znane. Pomimo upływu lat współzałożyciel Narodowej Demokracji nadal budzi szereg kontrowersji i wywołuje skrajne uczucia: od uwielbienia środowisk prawicowych, aż po jawną niechęć ze strony lewicy. Niezależnie od sympatii politycznych, nie sposób odmówić Romanowi Dmowskiego olbrzymich zasług, jakie położył dla odzyskania przez Polskę niepodległości. W tym miejscu należy podkreślić, że książka Jolanty Niklewskiej nie jest typową biografią Romana Dmowskiego. Nie znajdziemy tu informacji o jego dzieciństwie, młodości i okresie studiów ani o późniejszej aktywności publicznej w II Rzeczypospolitej. Autorka koncentruje się na działalności politycznej Dmowskiego w przededniu I Wojny światowej, jego poglądach i przekonaniach oraz inicjatywach podejmowanych już w trakcie Wielkiej Wojny.

 

Publikacja jest podzielona na dwie części. W pierwszej, zatytułowanej "Między Wschodem a Zachodem" Autorka przy pomocy prac Dmowskiego (m.in. książek "Myśli nowoczesnego Polaka" i "Niemcy, Rosja i kwestia polska") przybliża i analizuje jego poglądy na szereg rozmaitych spraw. Zadaje pytania o cechy, które powinny charakteryzować "nowoczesnego" Polaka, jakie są funkcje i potrzeby narodu, czym tak naprawdę jest patriotyzm oraz jakie powinności względem kraju mają obywatele. Refleksje Dmowskiego o "nienowocznesnych Polakach" oraz "patriotach starej daty" są bardzo gorzkie. Z jego rozważań wyłania się obraz niewykształconych, mało kreatywnych, nieasertywnych i pozbawionych ambicji rodaków, którzy boją się "drażnić wrogów". Autorka dużo miejsca poświęca na omówienie stosunku Dmowskiego do państw zaborczych oraz Anglii. Współtwórca Narodowej Demokracji głównego wroga Polski upatrywał w Niemcach, którzy imponowali mu energią, konsekwencją oraz zdolnościami organizacyjnymi, na drugim biegunie znalazły się zaś Austro - Węgry, które pozostawały jedynie wasalem Niemiec i stąd zasługiwały na lekceważenie. Autorka charakteryzuje również stanowisko Dmowskiego wobec carskiej Rosji, która jako "zapóźniona cywilizacyjnie" oraz "prymitywna kulturalnie" nie była zagrożeniem dla polskiego bytu narodowego. Można stąd wysnuć wniosek, że jego rzekome "moskalifilstwo" było dyktowane jedynie pragmatyczną oceną sytuacji. Dr Niklewska przedstawia również działania Dmowskiego w rosyjskiej Dumie, starania o umiędzynarodowienie sprawy polskiej oraz bogatą korespondencję z czołowymi politykami brytyjskimi.

 

Część druga, zatytułowana "W zmaganiach z Zachodem" porusza szereg zagadnień, związanych z emigracyjną działalnością niepodległościową Romana Dmowskiego w kulminacyjnych momentach I Wojny światowej. Autorka przybliża sylwetki jego najbliższych współpracowników, wśród których znaleźli się m.in. Erazm Piltz, Maurycy Zamoyski, Marian Seyda, Władysław Sobański oraz Konstanty Skirmunt. Bardzo ciekawe pozostają rozgrywki z politycznymi adwersarzami i konkurentami Dmowskiego, w gronie których znaleźli się Aleksander Lednicki, Ludwik Bernstein - Namierowski alias Lewis Namier oraz August Zaleski. Kolejne rozdziały książki dotyczą powołania i działalności polskiego quasi - rządu na uchodźctwie, czyli Komitetu Narodowego Polski, planach współpracy z Ententą, warunkach odzyskania przez Polskę niepodległości oraz staraniach na rzecz powołania polskiej armii. Swoistym zwieńczeniem i ukoronowaniem aktywności Dmowskiego pozostaje jego udział w Delegacji Polskiej na Konferencję Pokojową w 1919. Autorka nie ucieka również od podejmowania trudnych tematów, a takim z pewnością jest jawny antysemityzm polskiego polityka, który Niklewska określa jako "prymitywny" i "zaściankowy".

 

"Roman Dmowski - droga do Polski" jest bardzo dobrą pracą o charakterze popularnonaukowym. Jolanta Niklewska w rzetelny i interesujący sposób przybliża działalność jednego z Ojców polskiej niepodległości. Jego aktywność jest przedstawiona na tle skomplikowanych, często wykluczających się interesów mocarstw, które decydowały o obliczu świata po I Wojnie światowej. Bogata bibliografia oraz wykorzystanie nieznanych wcześniej źródeł historycznych z Archiwum Romana Dmowskiego (wchodzącym w skład zasobu warszawskiego Muzeum Niepodległości) świadczą o wiedzy i kunszcie Autorki. Liczne fotografie oraz umiejętnie wplecione w tekst cytaty zwiększają przyjemność płynącą z lektury. Mam nadzieję, że dla wielu czytelników niniejsza książka będzie stanowić przyczynek do pogłębienia wiedzy o Romanie Dmowskim.

 

Komentarze

Kod antyspamowy
Odśwież


Współpracujemy z:

BIBLIOTECZKA

Karta Do Kultury

? Jeżeli zalogujesz się na swoje konto, będziesz mógł bezpłatnie:
*obserwować pozycje wydawnicze, promocje oraz oferty specjalne
*dodawać je do ulubionych
*polecać innym czytelnikom
*odradzać produkty, po które więcej nie sięgniesz
*listować pozycje, które posiadasz
*oznaczać pozycje przeczytane/obejrzane
Jeżeli nie masz konta, zarejestruj się, zapraszamy do rejestracji!

  • Stwórz Konto