Domowe Biblioteki Reportaże O Prywatnych Księgozbiorach Tom 2

Pokaż mi swoją bibliotekę, a będę wiedzieć, kim jesteś – tak można zacząć tę krótką recenzję drugiego tomu reportaży o prywatnych księgozbiorach pióra Mirosławy Łomnickiej. Autorce po raz kolejny udaje się oddać specyficzny urok skrytych w domach księgozbiorów, a dzięki rozmowom z ich właścicielkami i właścicielami ukazać ogrom kolekcjonerskiej pasji i miłości do książek w ogóle.

Za każdym posiadaczem i posiadaczką co najmniej setek, a nawet tysięcy woluminów kryje się niesztampowy życiorys. To, co łączy bohaterki i bohaterów „Domowych bibliotek”, to miłość do czytania, która najczęściej rozkwitała już w czasach młodzieńczych. Lecz nie tylko wewnętrzna ciekawość świata i chęć poznawania nowych terytoriów pchała młodych do sięgnięcia na półkę z książką – można pokusić się o stwierdzenie, że pasję tę odziedziczyli po rodzicach i dziadkach. Później nadchodził czas rozwijania życiowych pasji, zdobywania wykształcenia, budowania własnych siedlisk i zakładania rodzin. I bez względu na to, jaki kierunek obrali, książki do nich wracały, dokonywały niemal magicznych przeniesień, a puste półki szybko pęczniały i wkrótce uginały się od ciężaru nowych zdobyczy.

Łomnicka rozmawia z komikiem, byłymi i obecnymi pracowniczkami i pracownikami najznamienitszych polskich wydawnictw, autorkami podcastów, fizykami, muzykami, kabareciarzami, tłumaczkami i tłumaczami, miłośnikami fizyki i astronomii, ludźmi szeroko pojmowanej kultury i sztuki, pisarkami i pisarzami wreszcie. To nazwiska znane, niektóre być może zapominane lub nieznane, ale także takie, dzięki którym mogliśmy trzymać niejedną książkę w dłoniach. Każda z tych opowieści to wyjątek sam w sobie, oddzielna, wypełniona pasją księga życia.

„Reportaże” zawierają siłą rzeczy doskonałą listę książek do przeczytania. I co ciekawe niektóre nazwiska autorek i autorów (a tym samym tytułów) powtarzają się w rozmowach z Łomnicką (co jest najlepszym dowodem na to, że książki łączą płcie, pokolenia, zawody i zainteresowania, państwa, miasta i języki). Tworzą coś w rodzaju kanonu; to książki o mocy niezwykłej, która zostawiała w duszy ich czytelników tlącą się przez lata cząstkę. Można zatem uzupełnić swoją listę „książek do przeczytania” lub z dumą odhaczyć to, co mamy już „za sobą”. Każdy prawdziwy bibliofil i książkolub szczyci się przecież kilkoma takimi listami; każdy ma też swoją listę wstydów i pragnień – albowiem są na tym świecie rzeczy niezmienne.

Ostatni z wątków to oczywiście same biblioteki, ich wymiar realny, katalogowy, półkowy. I tu pozostaje tylko śmiać się i bawić nieprzemijającymi rozterkami, jak pomieścić rozrastające się zbiory, gdzie upchnąć kolejne tomiszcza, jak je ułożyć i posegregować. Jedni dokupują ikeowskie regały, projektują na nowo ściany domów i wzmacniają stropy, inni wietrzą biblioteki rozdając książki znajomym lub do publicznych placówek; inni zaś nie dopuszczają do siebie myśli o rozstaniu się z umiłowanymi woluminami (jeden z rozmówców Łomnickiej wymyślił, by pochować go w trumnie obłożonej książkami). Mówi się tu o literackich nowościach, ale sporo także o książkowych antykach. To kolejny temat rzeka, wymagający cierpliwości i… środków finansowych, ale czego nie robi się dla miłości?

Trzydzieści dwie historie, trzydzieści dwie powieści o przygodzie życia. To historie o pasjonatach, dla których książki są uzupełnieniem codziennego życia. To nie osamotnieni, zgorzkniali i zarozumiali czytelnicy i czytelniczki, separujący się od rzeczywistości za murem z papieru i kolorowymi lub pożółkłymi ze starości okładkami. Dla nich książki są wieczną przygodą, wyprawą w nieznane, powrotami do wspomnień, doznań i wyjątkowych emocji. I w zasadzie nie mam nic więcej do dodania, czeka na mnie książka.