Babie Lato

Wojsław Brydak, w cudownej formie, tym razem również snuje arcyciekawą gawędę, o powojennym Sopocie, kulturze i literaturze, ośrodkach kulturalnych Wybrzeża, o tym, jak starano się wypełnić echo po dawnych, wysiedlonych po wojnie mieszkańcach, o nowo powstałych legendach i silnych, charyzmatycznych osobowościach tego czasu. Oczywiście wątki autobiograficzne ożywczo zasilają tę narrację, hojnie podlewaną humorem i anegdotą niczym najlepszym mozelskim winem.

Osiem rozdziałów, osiem spacerów po okolicy, teraz budowanym od podstaw micie. Autor rozpoczyna od Wyższej Szkoły Muzycznej, początkowo mieszczącej się w Sopocie, i od jej doborowej kadry nauczycielskiej. Mamy przed sobą niezwykłą galerię ludzi utalentowanych i twórczych, tkających zupełnie świeży, artystyczny klimat Wybrzeża, enklawę sztuki. Przybywali zewsząd, z całej Polski, osiedlali się i wrastali w to dopiero stwarzane życie. Swoim entuzjazmem zarażali młodych, stawali się ich mentorami, rzeźbili ich, kształtowali, według najlepszych wzorców i intencji, budując podwaliny powojennych szkół i form, rodzajów artystycznego wyrazu. Jest w tym niesamowita pasja i radość tworzenia, wiara i optymizm niezwykle zaraźliwe, przyciągające kolejnych, spragnionych wtajemniczenia adeptów, spajające grupę i nadające jej kierunek.

Każdy z rozdziałów jest barwnym oleodrukiem z epoki, dopracowanym i skupiającym uwagę, bogatym w szczegóły, przy tym jednak lekkim i zabawnym. Zbigniew Śliwiński, Wanda Obniska, Andrzej Cybulski… Rozgłośnia Gdańska Polskiego Radia, Klub Studentów Wybrzeża „Żak”. Teatr Wybrzeże, Andrzej Krzysztof Waśkiewicz i jego pismo artystyczno-literackie „Autograf”. Klasyka ustępuje miejsca awangardzie, najbardziej śmiałe pomysły udaje się wcielać w życie, stają się elementem nowej kultury Wybrzeża. Autor prześlizguje się po linii czasu, by co jakiś czas nawracać, przedstawiać nowe fakty, kolejne przedsięwzięcia. Życie Wybrzeża, teatralne, muzyczne, literackie, staje się równie bogate, co warszawskie czy krakowskie, choć stosunkowo mniej nam znane. „Babie lato” doskonale tę lukę wypełnia.

Liczą się ludzie. To oni przenikają swoją obecnością miejsca, oddają im energię i pomysłowość, nadają charaktery, przydają znaczenia, rozsławiają. Nikt z opisanych przez Wojsława Bryndaka bohaterów nie jest przeciętny, każdy posiada jakiś szczególny talent, ciekawość świata, chęć budowania jego fragmentów na nowo, inaczej, po swojemu, każdy elektryzuje otoczenie. Spotkania z nimi wzbogaciły autora intelektualnie i naładowały emocjonalnie, uzmysłowiły mu, jaki potencjał drzemie w jednostce, ile może ona z siebie dać i jak te zapoczątkowane przez nią działania będą się później rozrastać, ile osób zainfekują i uczynią współtwórcami.

Ta autobiograficzna opowieść kipi dobrą energią, rozsiewa ziarna optymizmu, pokazuje, jak zaangażowanie pojedynczej osoby przeradza się w ciąg wspólnych aktywności, stale się poszerzający, podejmowany przez następców, by tworzyć nową jakość, zmieniać rzeczywistość, pchać ją do przodu.

Pięknie rozrysowane pejzaże, portrety i scenki są świadectwem przemijania czasu, ciągłego stawania się, przekształcania, poszukiwania nowych środków ekspresji, nowych mód i wzorców. To, co mija, żegnamy z żalem, nieufnie podchodząc do awangardy, eksperymentu, modyfikacji i niespodzianek. Tymczasem także one, zyskując chwilową popularność, ustępują miejsca nowej fali, albo nadbudowanej na starym fundamencie, albo też wywracającej go do góry nogami. To proces, który nigdy się nie kończy. W „Babim lecie” doskonale go rozpisano, doprawiając przy tym sporą dawką tęsknot i nostalgii z domieszką przedniego dowcipu i cennej puenty.