Ajurweda Książka Kucharska

„Ajurweda działa najlepiej, gdy powoli zmieniamy naszą dietę i styl życia”

Ajurweda to jeden z najstarszych systemów dbania o zdrowie, którego korzenie sięgają tysięcy lat wstecz. Jej nazwa wywodzi się z sanskrytu i łączy w sobie słowa „ayus” – życie oraz „veda” – wiedza. Oznacza więc wiedzę o życiu i sposobach zachowania harmonii pomiędzy ciałem, umysłem i otaczającym światem. Głównym jej celem jest uzupełnić medycynę zachodnią poprzez skupienie uwagi na naprawianiu nierównowagi, zanim pojawi się choroba. Ajurweda ma swoje korzenie w naukach indyjskich, ale dziś coraz częściej pojawia się w kontekście współczesnego stylu życia, zwłaszcza jako alternatywne, bardziej uważne podejście do odżywiania i codziennej troski o zdrowie. Jednym z najprostszych sposobów wprowadzania zasad ajurwedy do codzienności jest odpowiednio skomponowana dieta. Właściwe odżywianie może realnie wpłynąć na poprawę samopoczucia, wzmocnienie organizmu oraz odporności, a tym samym przywrócenie wewnętrznej równowagi. Jak zrobić to w sposób przystępny i praktyczny, pokazuje Kate O’Donnell w książce „Ajurweda – książka kucharska”.

Do powstania tej publikacji zainspirowało autorkę dzieło z lat 80. XX wieku pt. „Ajurwedyjska książka kucharska” autorstwa Morningstar Amadea, która napisała przedmowę do książki pani O’Donnell. Przez ostatnie czterdzieści lat świadomość dotycząca ajurwedy bardzo się rozwinęła, a zainteresowanie naturalnymi metodami dbania o zdrowie stale rośnie. Gdy Kate O’Donnell napisała książkę „Ajurweda – książka kucharska” w 2015 roku, nie spodziewała się, że stanie się ona dla wielu osób „biblią” ajurwedy. Angielska wersja nowej wersji poradnika ukazała się w 2015 roku, a więc minęło 10 lat od jej pierwszego wydania, a mimo to wciąż jej treść jest aktualna.

Publikacja powstała we współpracy z Carą Brostrom – artystką, pisarką i fotografką. Jej zdjęcia wypełniają znaczną część książki i stanowią integralny element całości. Fotografie potraw, składników i detali kulinarnych nie tylko zdobią strony, lecz także inspirują i podkreślają prostotę oraz naturalność prezentowanej kuchni. Niestety, nie wszystkie przepisy zostały pokazane na zdjęciach, co jest małym minusem publikacji. Drugim moim zastrzeżeniem jest miękka okładka i klejone brzegi, co nie gwarantuje trwałości na dłużej, biorąc pod uwagę częstość zaglądania do jej zasobów. Natomiast na plus na pewno można zaliczyć duży format książki, dzięki czemu materiał jest wyraźny i przejrzysty, a prezentowane na fotografiach dania są dobrze widoczne i wyglądają apetycznie.

Po pierwszej części, w której omówione zostały podstawy ajurwedy oraz praktyczne wskazówki dotyczące wprowadzania jej zasad do kuchni, następuje rozbudowany zbiór przepisów. Autorka wielokrotnie podkreśla, że dieta nie powinna być zbiorem sztywnych reguł ani źródłem presji, lecz narzędziem wspierającym naturalne procesy organizmu. Zachęca do stopniowego wprowadzania drobnych nawyków, takich jak picie ciepłej wody z imbirem czy stosowanie rozgrzewających przypraw, dzięki czemu zmiany stają się naturalną częścią codziennej rutyny. Zwraca również uwagę na znaczenie temperatury posiłków oraz dostępności produktów w danym okresie roku.

Istotnym elementem książki jest omówienie koncepcji trzech dosz – Vata, Pitta i Kapha. Autorka w przystępny sposób wyjaśnia, jak typ konstytucyjny wpływa na potrzeby żywieniowe, wybór przypraw oraz metody przygotowywania posiłków. Ta wiedza pozwala lepiej zrozumieć sygnały wysyłane przez organizm i dostosować dietę tak, aby wspierała energię oraz wewnętrzną równowagę. Co ważne, ajurweda w tej publikacji nie ogranicza się wyłącznie do gotowania. Zawiera także wskazówki dotyczące codziennych rytuałów, planowania posiłków i dbania o dobre samopoczucie, co sprawia, że książka staje się praktycznym przewodnikiem po stylu życia.

Dużym atutem poradnika „Ajurweda – książka kucharska” jest branie pod uwagę sezonowości w komponowaniu posiłków. To podejście sprzyja lepszemu przyswajaniu składników odżywczych i wspiera układ pokarmowy w zależności od pory roku. Autorka wychodzi z założenia, że organizm inaczej funkcjonuje latem, a inaczej zimą, dlatego sposób odżywiania powinien uwzględniać zmieniające się warunki. Podział ten jest wyraźnie widoczny w drugiej części książki, zawierającej ponad sto przepisów uporządkowanych według pór roku.

„Ajurweda – książka kucharska” to publikacja, która umiejętnie łączy tradycyjną wiedzę z realiami współczesnego życia. Jest skierowana zarówno do osób zainteresowanych medycyną naturalną, jak i do tych, którzy chcą jeść bardziej świadomie i w zgodzie z potrzebami własnego organizmu. Pani O’Donnell nie narzuca restrykcyjnych zasad, lecz proponuje elastyczne rozwiązania możliwe do zastosowania nawet w intensywnym trybie życia. To wartościowa propozycja dla wszystkich, którzy pragną poprawić samopoczucie, wzmocnić odporność i spojrzeć na jedzenie jako element szerszej troski o zdrowie – bez presji i skrajności.

„Ajurweda. Książka kucharska” to poradnik i przepiśnik w jednym. Autorkami książki są Kate O’Donnell, pasjonatka holistycznego podejścia do zdrowia oraz Cara Brostorm, artystka, pisarka i fotografka.

W części pierwszej poradnika zatytułowanej „Zrozumieć ajurwedę” zostało przybliżone czytelnikom, czym jest ajurweda i skąd się wzięła. Ajurweda to starożytny system medycyny indyjskiej, którego nazwa oznacza „naukę o życiu”. Jej celem jest zachowanie równowagi między ciałem, umysłem i duszą. Leczenie w ajurwedzie nie polega tylko na usuwaniu objawów, ale na znalezieniu przyczyny braku równowagi. Odpowiednie odżywianie ma na celu przywrócenie organizmu do jego naturalnego stanu harmonii. Autorki przekonują, że jednym z najwspanialszych aspektów kuchni ajurwedyjskiej jest jej prostota oparta na tradycyjnych przepisach i regionalnych produktach. Wykazują również, jaki jest jej związek z jogą i dbaniem o ciało.

Z ogromną ciekawością pochyliłam się kolejny raz nad doszami – elementami, które pojawiają się w naszym organizmie w wyniku połączeń pięciu żywiołów. Czytałam już o nich całkiem sporo, a jednak i tu znów znalazłam coś, o czym wcześniej nie słyszałam. Przejrzyste, kolorowe tabele bardzo ułatwiały lekturę. W dalszej części autorki skupiły się na zasadach diety ajurwedyjskiej. Podając mnóstwo wskazówek instruowały, jak łączyć ze sobą odpowiednie grupy pokarmów, jak tworzyć dania jednogarnkowe, ile, w jakich porach i co jeść. Od teorii w płynny sposób przeszły do praktyki – pokazały, jak zorganizować spiżarnię, półki na przyprawy i przygotować kuchnię na nowy styl gotowania.

Część druga poradnika to przepisy. Zostały one pogrupowane na pięć podrozdziałów. Pierwszy to receptury na każdy dzień – podstawowe dania, które można jeść przez cały rok. Znalazły się tu przepisy na lekkie puddingi, fritatę z warzywami, kremowe zupy, buliony i napije. Kolejne cztery rozdziały zostały przyporządkowane konkretnym porom roku. W ajurwedzie wiosną je się posiłki lekkie, ciepłe i mocno przyprawione – takie, które równoważą wilgoć otoczenia. Spodobało mi się kilka przepisów i spróbuję kiedyś ugotować zupę marchewkową oraz pastę z orzechów laskowych. W gorące dni lata powinniśmy jeść posiłki lekkie, ochładzające i uspokajające. Ich podstawą powinny być pełne wody sezonowe owoce i warzywa. Jesienią, kiedy robi się chłodno i zmiennie, odpowiednia żywność to taka, która buduje, ogrzewa i otula. Znalazłam w tym rozdziale mnóstwo przepisów na słodkości i spróbuję zrobić dyniowe muffiny z żurawiną, duszone jabłka i „masło” jabłkowe. Zimą, kiedy jest zimno i sucho potrzebujemy posiłków rozgrzewających i nawilżających. Moją uwagę zwróciły przepisy na burgera z czarnej fasoli, trufle z masłem słonecznikowym i zimową herbatę.

„Ajurweda. Książka kucharska” to niezwykle miły dla oka poradnik. W książce umieszczono mnóstwo apetycznych zdjęć potraw, rysunki, tabele. Jestem zachwycona opracowaniem graficznym. Każdy rozdział charakteryzuje inna barwa – dzięki temu jest przejrzyście i bardzo czytelnie. Wydaje mi się, że nie każdy może mieć dostęp do przypraw i półproduktów opisywanych przez autorki, co może zniechęcać. Jest to jednak w mojej opinii jedyny minus tej książki. Poza nieco egzotycznymi przepisami wspaniale mieć tą książkę na kuchennej półce i się nią inspirować podczas przygotowania zdrowych posiłków.

„Ajurweda. Książka kucharska” to idealny starter dla osób, które chciałyby zacząć swoją przygodę ze zdrowym odżywianiem. Autorki krok po kroku prowadzą przez zawiłości ajurwedy, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się bardzo trudne, ale tak naprawdę są zgodne z naszymi ciałami i rytmem zmian pór roku.