Wyprawa Do Wariatkowa

 Bywają takie momenty w życiu czytelnika, kiedy potężny, liczący ponad trzysta stron wolumin zwiastuje głęboką, angażującą intelektualnie podróż, a ostatecznie zostawia nas z poczuciem dystansu i artystycznej konsternacji. Komiks alternatywny rządzi się swoimi własnymi prawami i często wymaga od nas specyficznego kodu dostępu - jeśli nie nadajemy na tej samej częstotliwości co autor, drzwi do jego świata pozostają dla nas zamknięte. „Wyprawa do wariatkowa” to właśnie przykład takiego bolesnego, literackiego niedopasowania. Choć doceniam rozmach tego wydania, to ostatecznie opowieść ta do mnie średnio przemówiła, pozostawiając mnie na pozycji chłodnego, nieco znużonego obserwatora, który nie potrafił znaleźć wspólnego języka z twórcą.

PAM PAM LIU I ESTETYKA TAJWAŃSKIEGO UNDERGROUNDU.

Pam Pam Liu to tajwańska ilustratorka, która na azjatyckiej scenie niezależnej zyskała miano artystki bezkompromisowej. Jej twórczość krąży wokół tematów tabu, takich jak zdrowie psychiczne, instytucjonalna opresja i rodzinne traumy. Wydawnictwo Timof i cisi wspólnicy, znane z wprowadzania na polski rynek niszowych perełek, podjęło spore ryzyko, oferując rodzimym czytelnikom tak obszerny album. Wizualny styl autorki opiera się na skrajnej surowości i celowo uproszczonej, momentami wręcz dziecięcej kresce. Ma to w założeniu tworzyć groteskowy, ironiczny kontrast z ciężkim tematem szpitala psychiatrycznego, jednak dla wielu odbiorców taka forma może okazać się barierą niezwykle trudną do przeskoczenia.

ROZBUDOWANY FORMAT I FABULARNA ASCEZA.

To, co w pierwszej kolejności rzuca wyzwanie czytelnikowi, to uderzający kontrast między fizyczną objętością książki a faktyczną ilością zawartej w niej treści. Trzysta trzydzieści sześć stron to przestrzeń, która mogłaby pomieścić wielonarracyjny dramat, tymczasem w środku tekstu i klasycznej akcji jest jak na lekarstwo. Pam Pam Liu opiera swoją opowieść na powtarzalnych, minimalistycznych sekwencjach obrazów, które płyną niezwykle powoli, często rezygnując z jakiegokolwiek komentarza. Ta fabularna asceza sprawia, że przez kolejne rozdziały przechodzi się bardzo szybko, ale jednocześnie bez większego zaangażowania emocjonalnego. Niewiele tu realnej treści, która mogłaby przykuć uwagę na dłużej i pozwolić na zakorzenienie się w przedstawionym świecie.

PROBLEM KOMPATYBILNOŚCI I POSZUKIWANIE GŁĘBSZEJ WARSTWY.

W obcowaniu ze sztuką niezależną kluczowe znaczenie ma pojęcie kompatybilności między twórcą a odbiorcą. Czytając (a w tym wypadku może celniej byłoby stwierdzić, że po prostu oglądając) ten album, nieustannie towarzyszyło mi poczucie, że być może nie odkryłem jego głębszej warstwy, ukrytej pod grubym płaszczem metafor i surrealistycznych wizji. Kiedy jednak brakuje tej podstawowej chemii, psychodeliczne deformacje rzeczywistości zamiast intrygować, zaczynają po prostu dystansować. „Wyprawa do wariatkowa” po prostu mnie nie ujęła i choć dostrzegam w niej artystyczne intencje, to dla mnie osobiście ta forma wyrazu okazała się zbyt hermetyczna i pusta, by zaoferować satysfakcjonujące doświadczenie literackie.

WERDYKT.

Moje spotkanie z tą powieścią graficzną pozostawiło mnie z poczuciem głębokiej obojętności, co znajduje odzwierciedlenie w umiarkowanej ocenie. Doceniam ogromny rozmach wydawniczy oraz odwagę w poruszaniu tak trudnej tematyki, jednak sam komiks okazał się dla mnie zbyt odległy emocjonalnie. To pozycja skrajnie niszowa, skierowana do wąskiego grona koneserów azjatyckiego undergroundu, która przeciętnego czytelnika może po prostu rozczarować brakiem wyrazistej narracji. Czy w pogoni za formalnym minimalizmem i ucieczką od klasycznych ram opowieści, twórcy komiksów alternatywnych nie ryzykują czasem utraty kontaktu ze swoim odbiorcą, zostawiając go jedynie z poczuciem zagubienia? Tak było w moim przypadku, ale nie musi być to regułą dla Was.